Ta³ty - najg³êbsze jezioro rynnowe w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich; dorzecze Pisy.
Jezioro Ta³ty wype³nia czê¶æ wielkiej rynny polodowcowej, która na odcinku od Rynu do Rucianego-Nidy ma d³ugo¶æ 35 km. Jezioro Ta³ty stanowi jeden ci±g z Jeziorem Ryñskim o d³ugo¶ci 20 km i powierzchni 18,3 km² (Dane Instytutu Rybactwa ¦ródl±dowego w Olsztynie). Do brzegów zbiornika przylegaj± 4 wsie (Skorupki, Ta³ty, Stare Sady, Jora Wielka). Po³udniowy kraniec jeziora znajduje siê w obrêbie miasta Miko³ajki. Przyjêto umownie powierzchniê Jeziora Ta³ty 11,6 km², co wynika z jego d³ugo¶ci 12,5 km liczonej od mostu w Miko³ajkach do Ryñskiej Bramki - przewê¿enia jeziora pomiêdzy pó³wyspami Pazdór (na po³udniowym brzegu) i Mrówki na pó³nocnym. Jezioro ma najwiêksz± szeroko¶æ 1,8 km na wysoko¶ci Kana³u Ta³ckiego. Jezioro jest najwê¿sze od strony Miko³ajek. ¦rednia g³êboko¶æ jeziora wynosi ok. 14 m, a najwiêksza g³êbia 50,8 m znajduje siê w pobli¿u Skorupek. Na wschodnim brzegu jeziora miêdzy Skorupkami, a Miko³ajkami po³o¿ona jest wie¶ Ta³ty. Na zachodnim brzegu jeziora od strony Miko³ajek po³o¿ona jest wie¶ Stare Sady, a dalej Jora Wielka.
Zbiornik jest w znacznym stopniu zasilany wodami dop³ywaj±cymi bezpo¶rednio z Jeziora Ryñskiego, a tak¿e Kana³em Ta³ckim od strony jezior Niegocin-Jagodne-Szymon-Ta³towisko. Posiada równie¿ siedem mniejszych dop³ywów , s± to rowy melioracyjne oraz po³±czenie z jeziorami: Jorzec i Mia³kie. Stan czysto¶ci dop³ywów w odniesieniu do norm przewidzianych dla wód p³yn±cych odpowiada I-II klasie czysto¶ci.
Litoral zespo³u Ryñskie-Ta³ty zajmuje 14% powierzchni jezior, z tego po³owê zajmuj± ro¶liny zanurzone, m.in. ramienice i rdestnice. W zlewni wystêpuj± gleby bielicowe i brunatne, brzeg jeziora w przewa¿aj±cej czê¶ci wysokie, pagórkowate i strome. Pod wzglêdem stanu czysto¶ci jezioro zakwalifikowano do trzeciej klasy, o wyniku decydowa³y g³ównie parametry fizykochemiczne - niekorzystne warunki tlenowe, du¿a zasobno¶æ w biogeny i materiê organiczn±. Od szeregu lat obserwuje siê bardziej zaawansowan± degradacjê plosa po³udniowego, usytuowanego w rejonie Miko³ajek.
¬ród³o: www.wikipedia.pl data dostêpu: 15.04.2011
Jak otworzyæ plik w ...
 | Microsoft Virtual Earth ? |
 | NASA World Wind ? |
 | Google Earth ? |