Zaścianek szlachecki – wieś lub część wsi zamieszkana przez ubogą szlachtę, nieposiadającą chłopów i własnoręcznie uprawiającą swoją ziemię.
Szlachecka część wsi oddzielona była od części zamieszkanej przez chłopów niewidzialną ścianą (stąd nazwa).
Niektórzy przypisują też genezę tej nazwy bliskości w jakiej położone były dwory takiej szlachty. Zaścianki powstawały zwykle przez rozrastanie się jednej rodziny i rozdrabnianie majątku protoplasty.
Szlachta zaściankowa chociaż posiadała podobny do chłopów stopień zamożności zachowywała odrębność prawną i kulturową, przywileje sądowe, polityczne i ekonomiczne. Izolowała się od otoczenia chłopskiego (bardzo rzadkie były małżeństwa "mieszane").
Wyróżniał ją patriotyzm, religijność, wielkie przywiązanie do tradycji rycerskich i do ziemi. Niektóre z takich wiosek do dziś zachowały w nazwie przymiotnik "Szlachecka (-ckie)", np. Brzeźno Szlacheckie.
Zaścianki najliczniej występowały na Mazowszu, Podlasiu, Podolu, Wileńszczyźnie oraz na Pomorzu.
W niektórych zaściankach szlacheckich na Podolu (Ukraina) np. w Czajkowicach przez ponad pół wieku władzy radzieckiej przetrwała świadomość szlacheckiego pochodzenia, podział wsi na część "szlachecką" i "chłopską", tradycje i zwyczaje szlacheckie a nawet pojęcie mezaliansu.
Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Za%C5%9Bcianek_szlachecki ; 06.08.09r.
Jak otworzyć plik w ...
 | Microsoft Virtual Earth ? |
 | NASA World Wind ? |
 | Google Earth ? |